In Geen categorie

De wekelijkse column van Wim Beekman, gepubliceerd in de Leeuwarder Courant van 25 maart 2017

Boze geesten

Het moeilijkste van preken is de keuze van het onderwerp. Dus houd ik mij aan een landelijk rooster, dan hoef ikzelf niet te kiezen. Meestal kan ik ermee uit de voeten, maar bij de preek van afgelopen zondag vreesde ik het ergste. Die moest gaan over boze geesten.

Ik zag de verbijstering bij de kerkgangers al voor me: hoe haalde ik het in mijn hoofd hun aandacht te vragen voor de duivels en demonen die op de schilderijen van Jeroen Bosch nog aanvaardbaar zijn, maar in het leven van een hedendaagse gelovige geheel uit de toon vallen?

Wanhoop ook bij mijzelf: hoe moest ik in vredesnaam Bijbelteksten over Satan en Beëlzebub rijmen met het geloof waarmee ik gewoonlijk mijn toehoorders probeer te bemoedigen? Ik heb niks met duivels en geesten.

Maar ineens kwam ik de demonen de afgelopen week overal tegen. In een krantenkop: “Oude demonen steken in de Balkan de kop weer op”. Geesten van oude achterdocht en onmin tussen volken, die, eenmaal los, moeilijk weer in de fles te krijgen zijn.

De hele week door berichtten de media over de boosheid die ineens de harten en hoofden van Turken en Nederlanders bezet heeft. Plotseling waait er een kwade geest door de betrekkingen tussen onze landen.

Trouwens, overal kom ik tegenwoordig boze mensen tegen die vooraan staan om hun verontwaardiging luid te verkondigen. Onvrede en protest worden breed uitgemeten en krijgen alle ruimte. Hoezo boze geesten bestaan niet?

Toen sprak premier Rutte over ‘de geest van het verkeerde populisme’ en begon ik zowaar zin te krijgen in mijn preek over geesten. Een beetje anders misschien dan in de Bijbelverhalen van 2000 jaar geleden, maar ook wij kennen onze donkere machten:

Een conflict binnen gezinnen dat mensen machteloos maakt op haast demonische wijze. De alcohol die sluipend mensen bezet. De geesten van vetten en suikers die waaien overal waar wij ook gaan en staan. De demonen van geld, goederen en status die meer vat op je hebben dan je lief is. Boze geesten zweven niet elders om de hoek, ze huizen in gewone, lieve mensen.

Dus lees ik de Bijbelverhalen over kwade geesten en demonen er nog eens op na: het zijn vooral krachten die mensen te sterk zijn. Machten in je leven waar je geen vat op hebt. Dingen die ons bezetten, en waar wij bezeten van zijn.

Mijn preek was al bijna af. Het slot ging over Jezus die aan ‘geestenuitdrijving’ doet. Hij legt zich niet neer bij machten waartegen wij weerloos zouden zijn. Hij verjaagt geesten die mensen bezetten: “Eruit!”

Ach, zo werkt het toch? Soms hebben wij een ander nodig die eventjes een knop bij ons omzet. Soms een lieve Heer die op liefdevolle wijze de oren wast van zijn lieve mensen. “In Godsnaam, hou er mee op!”

De preek was klaar. Soms is het eenvoudiger dan je denkt.