In Geen categorie

Bethesda

Er is een evangelieverhaal over een man die achtendertig jaar ziek is. En al die tijd in een badhuis bij een vijver wacht op het moment dat een engel afdaalt en het water in beweging brengt. De eerste die er dan in plonst, wordt genezen.

Al achtendertig jaar is telkens een ander hem voor. ,,Dat komt”, zegt de man ,,omdat alle anderen familie en vrienden hebben die hen helpen als eerste in het water te komen. En ik heb niemand.”

Achtendertig jaar, dat is twee jaar langer dan ik nu dominee ben. En twee jaar korter dan de periode dat Mozes met zijn volk door de woestijn gezworven heeft. Wel een heel lange tijd van ziekte en wachten op genezing dus. 

Dit verhaal ken ik al vanaf mijn vroegste jeugd. Onlangs hoorde ik een collega in de kerkdienst het voorlezen. En in flits ging er een gedachte door mij heen die ik nooit eerder in een preek hierover gehoord heb, en zelf ook nooit bedacht voor een eigen preek:

,,Deze man is langer in dat badhuis dan wie dan ook. Voor velen is hij een vertrouwde verschijning geworden. Allerlei patiënten, bezoekers, familie en vrienden zullen op gezette tijden een praatje met hem komen maken. Zo gaat dat in ziekenhuis en verpleegtehuis.

Al heeft die man geen mens om hem te helpen, allen die daar korter of langer thuis zijn geweest, zullen hem wel gekend hebben. Waarom steken al die anderen nooit de hoofden bij elkaar om die man te helpen?”

Een soort praktische crowdfunding waarin ze met elkaar afspreken dat ze de eerstvolgende keer dat de engel afdaalt om het water in beweging te brengen met z’n allen die man als eerste in het water zullen gooien.

Ik kan twee redenen bedenken waarom niemand die man helpt. De eerste is vrij onschuldig: Net als ik hebben ze er gewoon nooit aan gedacht. Druk bezig met andere dingen en met je familie en vrienden die voor in je eigen hoofd zitten. ,,Nooit bij me opgekomen.”

De tweede reden is ernstiger: Ze hebben er wel over nagedacht. Maar als ze die man helpen om in het water te komen, dan kunnen ze hun eigen dierbare niet helpen genezen te worden. En misschien maakt een ander er misbruik van, en werpt onverwacht de eigen dierbare erin.

Het ene is de milde vorm van ‘eigen volk eerst’, het andere de harde. En niets menselijks is ons vreemd. Diegene van ons die dit gevoel vroeg of laat niet een keer in eigen hart is tegengekomen, mag de eerste steen werpen. Kom niet aan eigen gezin, familie en vrienden.

De tweede gedachte die door mijn hoofd ging was: ,,Zou daarom de vaccinatie in eigen omgeving ons zoveel meer aan het hart gaan dan die in verre werelddelen?”

Mijn derde gedachte ging over de naam van het badhuis. ‘Bethesda: Huis van barmhartigheid.’

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 11 september 2021. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).