In Geen categorie

Mutti Merkel

Ik heb een zwak voor Angela Merkel. Sinds zij bij de grote Europese vluchtelingencrisis weigerde de Duitse grenzen te sluiten, de oorlogsvluchtelingen opving, en op alle kritiek slechts reageerde met ,,Wir schaffen das”, kan zij bij mij geen kwaad doen.

Zij kan goed luisteren, denkt eerst na voor zij iets zegt, is standvastig in haar overtuiging, en durft indien nodig terug te komen op een eerder ingenomen standpunt. Het meest treft mij dat zij als machthebber bewogen durft zijn om mensen.

Weten doe ik het niet, maar ik denk dat de menselijke inslag van ‘Mutti Merkel’ te maken heeft met haar jeugd in Oost-Duitsland, waar zij opgroeide als de dochter van een dominee. Zij leerde daar als kind hoe moeilijk het is de menselijkheid te bewaren. Hoe belangrijk ook.

Oost-Duitsers hebben én de donkere periode van Nazi-Duitsland meegemaakt, én zij zijn lange jaren daarna onder het juk doorgegaan van het communistisch regime van de eigen staat en van grote broer Rusland. De menselijkheid is veel tekort gekomen daar.

Haar vader zal het daarbij moeilijk hebben gehad. Onder de Nazi’s waren dominees niet vrij om in Godsnaam menselijkheid te verkondigen. En in de DDR zijn kerken en predikanten opnieuw vervolgd en gekneveld. Angela Merkel is in veel onmenselijkheid groot geworden.

Afgelopen week heeft zij op Bevrijdingsdag ons volk toegesproken. Zou zij mijn grootste vraag kunnen beantwoorden over de inwoners in Duitsland die mij inmiddels meer en meer sympathiek worden?

Want bij elk bezoek aan Duitsland vraag ik mij weer af hoe zulke overwegend vriendelijke mensen zich in de vorige eeuw door een zo onmenselijk regime hebben kunnen laten meeslepen.

De grote vraag daarbij is of ons – mijzelf – dat ook zou kunnen gebeuren. Het is een vraag waar ik nooit antwoord op krijg, maar misschien zou Merkel hier enig licht op kunnen laten schijnen.

Zij heeft deze vraag niet beantwoord. Misschien is hier geen antwoord op. Wellicht moet ik, zoals de dichter Rilke zegt, leren niet op een antwoord te wachten, maar moet ik leren de vraag zelf te leven. Niet ‘wat zou ik zelf gedaan hebben?’, maar ‘wat zal ik zelf doen?’.

Mutti Merkel bedankte woensdag op persoonlijke wijze de Joodse mevrouw Eva Weyl, die als jong meisje kamp Westerbork overleefde. Die daar met haar ouders drie keer ontsnapte aan wegvoering naar de vernietigingskampen.

Merkel dankte haar voor haar moed om, samen met de Duitse kleindochter van de toenmalig kampcommandant van Westerbork, Duitse schoolkinderen te vertellen over de verschrikkingen van vroeger en over de verantwoordelijkheden van nu.

,,Niet van wie je de dochter bent, of de kleindochter, doet er toe. Maar dat je samen de oren en ogen open openhoudt voor de dingen die de mensen in onze tijd opnieuw bedreigen”, zegt Eva Weyl. En Mutti Merkel vult aan: ,,Mensen naar kampen sturen, dat gebeurt als je de mensen niet meer als mensen ziet.”

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 8 mei 2021. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).

Luitzen de Vries -