De column van Wim Beekman

De stem van vader

Morgen mag ik in het kerkje van It Heidenskip preken en mijn gedachten gaan terug naar veertig jaar geleden. Ik was dertig jaren jong en dominee in een naastgelegen dorp. Op een mooie zondagmiddag in de herfst mocht ik voorgaan in hetzelfde kerkje. Onze zoon van vijf ging met mij mee. Dat kon, want in It Heidenskip ging het er toen al gemoedelijk aan toe. Hij mocht vooraan in de ouderlingenbank zitten, en de kerkenraad hield een oogje op hem terwijl ik op de kansel stond.

Na afloop kreeg ik in de kerkenraadskamer een sigaar en onze zoon een koekje. Daarna mocht hij helpen met het tellen van het collectegeld. Dat gebeurde toen met ronde aluminium bakken, die als geldzeven in elkaar gestapeld waren. Hij mocht er flink aan schudden en in de bovenste bak bleven dan de rijksdaalders liggen, in de bak daaronder de guldens, enzovoort. Uit de onderste bak mocht hij dan tenslotte de dubbeltjes vissen.

Mijn gedachten gaan veertig jaar terug, omdat ik op de radio het liedje van Freek de Jonge ‘De stem van vader’ voorbij hoor komen. De vader van Freek was in 1950 dominee in Workum, en Freek zal toen ongeveer even oud geweest zijn als onze zoon veertig jaar terug. In ‘De stem van vader’ bezingt Freek zijn jeugdervaringen in It Heidenskip:

Zondagmiddag negentienvijftig
Met mijn vader naar de kerk
Voor mij is het een wekelijks uitje
Voor hem is het zijn dagelijks werk
Het kerkje staat in Brandeburen
Heidenskip noemen de Friezen het
De garagehouder komt ons halen
In zijn zwarte Chevrolet

De kosteres zet mij op mijn plaatsje
In de ouderlingenbank
Ze geeft mij twee pepermuntjes
Wat zegje dan!’
Ik mompel: Dank
Als alle mensen zijn gezeten
Verschijnt de ouderlingenrij
Vader loopt daarin als tweede
Klimt op de kansel, knikt naar mij

Jongetje op zondagmiddag
Dat niets begrijpt maar alles hoort
Verliefd is op de stem van vader
Die rustig voorleest uit gods woord

Terug in de consistoriekamer
Staan de thee en koekjes klaar
Vader bevrijdt zich uit zijn toga
En jaagt de brand in een sigaar
Maar ik heb eventjes geen aandacht
Voor de daden van mijn held
Ik mag collectezakken legen
Helpen bij het tellen van het geld (…)

Jongetje op zondagmiddag
In de ban van vaders stem
Dat niets begrijpt maar heel goed luistert
Of hij zacht klinkt of met klem
Jongetje op zondagmiddag
Dat niets begrijpt van de Heilige Geest
Maar weet dat die stem op zijn mooist klinkt
Als vader uit de bijbel leest

Ik heb onze zoon eigenlijk nooit gevraagd of hij zich onze gezamenlijke kerkgang naar It Heidenskip nog herinnert. Inmiddels is hij vijfenveertig, en onlangs liet hij zich ontvallen: “Pa, ik heb het altijd bijzonder gevonden dat ik de zoon van een dominee ben.” Daar was ik even stil van. Misschien, hoop ik, is er iets van onze gezamenlijke kerkgangen blijven hangen. En ook iets van de eerbied die uitging van ‘vaders stem’ toen hij voorlas uit Gods woord.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 10 oktober 2026. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).