van Zuidwest Friesland
Heilige overtuiging
In de middeleeuwen riep de kerk op tot kruistochten naar het ‘Heilige Land’. Dat waren oorlogen om Jeruzalem en andere heilige plaatsen in Palestina te bevrijden van de moslims die destijds in dit gebied woonden. De kerk financierde deze ‘heilige oorlogen’ waarin veel bloed is gevloeid.
Misschien is dit wel de meest onheilige periode in de kerkgeschiedenis ooit geweest. Ridders en ander soldatenvolk trokken met grote rode kruisen op hun kleren ten strijde tegen legers van Arabieren en andere volken.
Wat mij te denken geeft, is dat al die kruisvaarders zo overtuigd waren van hun heilige roeping en van het eigen gelijk. Zij stelden hun leven in de waagschaal en lieten hun gezin en dagelijks bestaan achter om elders te strijden voor de goede zaak. Zonder deze heilige overtuiging waren zij vast niet gegaan.
Wat is dat toch met onze heilige overtuiging? Kunnen wij daar niet terughoudender en meer bescheiden mee omgaan? Wat is er zo heilig dat wij dit, ondanks alle schade die we aanrichten, ook dwingend aan anderen willen opleggen?
Deze week zag ik op het nieuws een filmpje voorbijkomen dat mij deed denken aan een nieuwe vorm van heilige kruisvaart. Van overal in het land waren mensen naar Loosdrecht gekomen om daar te strijden tegen de komst van een asielzoekerscentrum in deze plaats.
Op hun kleren droegen zij het wapen van de gemeente Loosdrecht: rood-witte kruisen sprongen in het oog. Heftige protesten, vuurwerk, geweld en brandstichting maakten duidelijk: hier wordt gestreden voor een goede zaak. Er was geen twijfel aan het eigen gelijk.
Afgelopen dinsdag wijdde deze krant het hoofdredactioneel commentaar aan deze protesten. De commentator gaf aan dat er op het eigen gelijk van de demonstranten en de ‘defend-groepen’ wel wat af te dingen is.
Eenvoudig gezegd: ‘Dat wij overstroomd worden met asielzoekers, dat onze vrouwen het meest bedreigd worden door ‘mannen van buiten’, dat nieuwe huizen voor onze jeugd bezet worden door statushouders, is aantoonbaar niet waar.’ Het zijn dus ónheilige overtuigingen.
Aankomende zondag vieren wij Pinksteren. In de kerken is dat het feest van de Heilige Geest. Eerlijk gezegd heb ik het altijd moeilijk gevonden om uit te leggen wat ‘heilige geest’ nu eigenlijk is. Sowieso wat ‘geest’ is in een tijd en cultuur waarin materie het belangrijkst is.
Over heilige overtuiging daarentegen kunnen we in onze dagen wel goed meepraten. Op sociale media, en soms ook in de krant en op de televisie, vliegt heilige verontwaardiging met grote heftigheid over en weer.
Waar we vroeger als kerken en gelovigen elkaars heilige waarheden op leven en dood bestreden, figuurlijk meestal en soms ook letterlijk, daar doen we dat nu als deelnemers aan politieke stromingen, en zelfs als aanhangers van sportclubs. Over heilige huisjes gesproken.
Kortom, er dwalen veel onheilige geesten bij ons rond. Ook vandaag aan de dag. Om te beginnen rondom het openen of sluiten van huisvesting voor mensen van buiten ons land, die bij ons hun toevlucht zoeken.
Met Pinksteren zullen velen in de kerken nadenken over heilige geest. De Heilige Geest, noemen zij deze. Zij zoeken in liederen, gebeden en Bijbellezingen. Ik wens ons allen, gelovig of niet, een gezegend pinksterfeest. Met heilige bescheidenheid en mildheid.
Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 23 mei 2026. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).
