In Geen categorie

Vallen en opstaan

In elk katholiek kerkgebouw waar ik kom, loop ik langs de veertien kruiswegstaties die daar altijd aan de muur hangen. Zo’n kruisweg is een belangrijke aanvulling op mijn protestantse geloofsgoed.

Zij verbeelden het lijden en sterven van Jezus. ‘Alle smarten zijn te dragen wanneer men ze verwerkt in een verhaal’ (Hannah Arendt). De kruisweg is het verhaal van Jezus. Mens als God, die doormaakt wat veel mensen in alle tijden doormaken.

Bij de derde statie blijf ik altijd wat langer stilstaan. ‘Jezus valt onder het kruis.’ Dat komt terug bij statie zeven en negen, waar Jezus voor de tweede keer, en voor de derde keer valt. Het houdt niet op. Je ziet de machteloosheid van iemand met een kruis dat te zwaar geworden is.

Mensen die vallen maken diepe indruk op omstanders. Zij staan erbij en kijken ernaar. De hulpeloosheid van een ander maakt degene die erbij staat ook machteloos. Misschien dat al die verhalen van slachtoffers in de media, of direct om ons heen, daarom zoveel indruk maken.

Slachtoffers zouden niet moeten vallen. De eerste keer is al zo moeilijk, een tweede keer is haast niet te begrijpen, en een derde keer is helemaal onverteerbaar. Mijn God, mijn God, waarom zijn het toch zo vaak dezelfde mensen die keer op keer neergaan?

Mensen die geen slachtoffer zijn, zouden ook niet moeten vallen. Wij hebben weinig begrip voor wie een misstap begaan. De eerste keer is al moeilijk te plaatsen, en bij een tweede keer, laat staan een derde, hebben wij geen genade meer.

Dat geldt voor de gemeenschap dicht om ons heen. Voor dorp en buurt, en zelfs voor familie. En in het groot is de menselijke maat al helemaal weg. In politiek en samenleving geldt een genadeloze afrekencultuur. Barbertje moet hangen.

De sportcoach die geen resultaat behaalt, wordt vervangen. Voor een bestuurder die een fout maakt, is geen plaats meer. De politicus die een misstap begaat, treedt af. De regeringsleider die zijn beleid enige malen bijstelt, wordt afgeserveerd als een zwabberaar.

Het moeilijkste is, als wij zelf vallen. Herhaald vallen soms. Bij eigen falen zijn we in eigen ogen geen drie turven hoog meer. Bij vallen buiten eigen schuld kiezen we zomaar de slachtofferrol. Het laatste dat in ons opkomt, is dat we weer zouden kunnen opstaan.

Jezus valt drie keer op zijn kruisweg, en staat drie keer weer op. Omstanders zorgen voor hem. Simon van Cyrene helpt hem het kruis te dragen. Het meest nodig is dat hij eigen moed en kracht vindt om alle keren weer op te staan.  

Gisteren was het Goede Vrijdag. Dag van de kruisweg. Vandaag is het Stille Zaterdag, dag van bezinning. Hoe zullen wij vallen en ook weer opstaan? Morgen vieren we Pasen. De lieve Heer doet zijn zoon opstaan, zelfs uit de dood. Ook als het niet goed komt, komt het goed.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 3 april 2021. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).

Het boek Als het leven broos wordt, met de gebundelde columns van ds. Wim Beekman, is onder andere te koop bij boekhandel Muizelaar.