Indrukwekkend filmisch concert Vrijheid in Beeld

Wat een indrukwekkend ‘filmisch concert’ bracht de Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso (KMKJWF) op donderdagavond 22 mei 2025 in sporthal De Sândobbe in Koudum. Het orkest, bestaande uit 52 musici, speelde in de fraai aangeklede sporthal voor zo’n vijfhonderd toeschouwers het themaconcert Vrijheid in Beeld. Onder de toeschouwers waren behalve de Friese Commissaris van de Koning ook familieleden van de twee Friese orkestleden die familieverhalen hadden aangeleverd voor deze voorstelling.

In Vrijheid in Beeld werden verhalen uit de Tweede Wereldoorlog van familieleden van orkestleden ondersteund met muziek en filmbeelden. In 2024 werd aan de leden van de KMKJWF gevraagd of er bij familieleden onbekende verhalen over de Tweede Wereldoorlog waren. Vier treffende verhalen werden daaruit geselecteerd. Die verhalen werden op een groot scherm verteld via beelden van filmmaker Frank van Osch. Daaronder speelde het orkest  de filmmuziek.

Zo kwam via fagottist Sander het verhaal naar boven van zijn oma die in Den Haag de bevrijding beleefde, met orkesten die door de straten marcheerden. Klarinettist Denise keerde met haar oma terug naar het huis dat tijdens de Duitse aanval in de vuurlinie lag. En dan waren er twee verhalen uit Friesland: één uit Koudum en één uit Blauwhuis.

Koudum
Karel van der Veen, de pake van hoornist Sjoerd van der Veen, heeft met zijn skûtsje Lyckeltje in het laatste oorlogsjaar verzetsdaden op de wateren rond Koudum gepleegd en hij heeft er onderduikers op ondergebracht. Dit kreeg het publiek te zien in een gefilmd gesprek tussen Sjoerd en zijn vader Rinke, die destijds nog een peuter was. Varend op het skûtsje speelden Sjoerd en Rinke van der Veen, zo toonde het scherm, elk aan een kant van de mast op hun instrumenten. Die muziek werd erst door hoornist Sjoerd van der Veen en vervolgens door het hele orkest overgenomen. Het was niet het enige kippenvelmoment.

Blauwhuis
De oma van fluitist Hannah de Witte en haar vader vertelden op film over de verzetsdaad die haar opa met zijn broer pleegde door in 1943 de melk, die voor de bezetters was bestemd, weg te laten vloeien en vervolgens koeienstront in de melkbussen te doen. Die verzetsdaad door de gebroeders Broer en Wybe de Witte kreeg heel nare gevolgen, die in de familie nog lang doorwerkten. In dit verhaal speelt Lied 390 van het Liedboek voor de Kerken een dramatische rol. Dat oma het lied in de filmbeelden zong, was al aangrijpend, maar dat de orkestleden als koor het lied zongen, was misschien wel het meest ontroerende moment van de voorstelling.

De KMKJWF is een van de drie professionele militaire harmonieorkesten van de Nederlandse krijgsmacht. De kapel verzorgt de muziek bij militaire ceremonies en staatsaangelegenheden. Het concert Vrijheid in beeld is eerder dit jaar gespeeld in Westerbork en Breda. Verderop in het jaar wordt het nog gespeeld in Den Haag, Veldhoven, Appingedam, Steenwijk, Apeldoorn en Noordwijk.

Vrijheid in Beeld kwam naar Koudum, dankzij de oplettendheid en het doorzettingsvermogen van Koudumer Rob Goedhart. Hij legde contact met het orkest, regelde subsidies en wist een samenwerkingsverband te organiseren van Histoarysk Koudum, Fanfare Nij Libben en Oranjevereniging Koudum. Deze clubs leverden onder andere de vrijwilligers die bijvoorbeeld de vijfhonderd stoelen sjouwden die bereidwillig beschikbaar waren gesteld door De Klink en de Baptisten Gemeente.

Vijftien mooie foto’s van het concert in Koudum staan op de website van de vrienden KMKJWF. Een uitvoerig artikel over het concert van de KMKJWF in Koudum stond in de Balkster Courant.