van Zuidwest Friesland
Koudum, 24 oktober 2026 – We hadden hier al aangekondigd dat het boek op punt van verschijnen stond, maar nu is het er ook. Na negen jaar fotograferen, onderzoeken en nauwgezette afwerking verscheen het fotoboek The Wadden Sea van fotograaf Cris Toala Olivares. De van oorsprong Ecuadoriaanse maker werkte vanuit Koudum, waar hij de rust en ruimte vond om dit megaproject te voltooien. Het boek kwam tot stand met officiële steun van Waddenzee Werelderfgoed en is een ode aan het Waddenlandschap van Nederland, Duitsland en Denemarken.
Het is een monumentaal boek geworden van 364 pagina’s, met adembenemende documentaire-foto’s. Koudum speelt daarin een kleine, maar belangrijke rol. De ochtendmist en de stilte van het waterrijke landschap gaven Cris ruimte voor reflectie op thema’s als identiteit en verbondenheid met de aarde. In het boek staat een ontroerende tekst van onze dorpsgenoot Jan Hospes. Hij beschrijft hoe Cris bij hem niet alleen een artistieke vrijplaats vond, maar vooral een liefdevol thuis tijdens een donkere periode in zijn leven. Bij Jan vond hij de rust om verdriet te verwerken en de stilte van het Waddengebied te omarmen. Hospes schrijft over loutering en wedergeboorte.
Vanuit Koudum legde Cris de Friese ziel vast: kleinschalige landbouwers die in een oude kas eeuwenoude tradities levend houden, Meindert de Boer als een van de laatste traditionele meesterslagers van Friesland, en het Friese paard in de Koudumer weilanden. Ook Workum, het monument in Warns met de spreuk ‘Leaver dea as slaef’ en het Woudagemaal in Lemmer komen aan bod. Vanuit de lucht veranderen akkers in patronen als een schilderij van Mondriaan, en boven de draslanden zwermen duizenden spreeuwen door de schemering.
In de eerste bladzijden van het boek overweldigen satelliet- en luchtfoto’s de kijker. Gaandeweg verschijnt de menselijke aanwezigheid, eerst als een piepklein bootje, daarna op ooghoogte, zoals bij onderzoekers op het eilandje Griend. De Engelstalige bijschriften staan in een los blauw katern, zodat de foto’s alle aandacht krijgen. Een leidraad is het Joodse begrip Tikkun, het herstel van de ziel, waarbij tegenslag door verbinding met de natuur wordt omgezet in kracht en mededogen.
The Wadden Sea is meer dan een fotoboek: het is ook een kunstboek, een historisch en filosofisch werk en een pleidooi voor het behoud van onze leefomgeving. Het is uitgegeven door Chasqui Publishing, de uitgeverij van Cris zelf, vernoemd naar de Inca-boodschappers die kennis over grote afstanden overdroegen. Een bijzonder boek, met een bijzondere rol van Koudum erin.
Op de website Brekt staat een uitgebreide bespreking van The Wadden Sea met speciale aandacht voor de rol van Koudum in het boek.
