van Zuidwest Friesland
Geen angst
Onze zwager neemt met zijn familie afscheid van hun moeder. In haar lange leven heeft zij veel meegemaakt. Voordat zij haar aan de aarde toevertrouwen, staat onze zwager stil bij haar bewogen leven.
Hij begint met het noemen van haar Armeense naam zoals deze op officiële poststukken stond, een naam met een indrukwekkende lengte. ,,Een lange naam voor een kleine vrouw met een groot hart.” Haar leven samengebracht in één zin.
Toen zij bijna negentig jaar geleden in het noordwesten van Iran werd geboren, hadden haar vader en moeder al veel meegemaakt. Na de massamoord in Armenië begin negentiende eeuw zijn haar ouders naar Iran gevlucht om daar een nieuw bestaan op te bouwen.
Zo groeide zij op in Teheran, waar zij liever met de jongens op straat speelde dan in huis te moeten werken en als meisje borduren en breien te leren. Zij was een vaderskind, hij noemde haar ‘Doer, doer, doer’, wat ‘Geef, geef, geef’ betekent. Omdat haar moeder geen huishoudgeld durfde vragen, vroeg zij dat aan haar vader.
Zij had lef en was nergens bang voor. Ze zei ook altijd: ‘Ik ken geen angst.’ Zij trouwde met haar buurjongen, waarbij iedereen haar waarschuwde voor haar moeilijke schoonmoeder. Maar daar was zij niet bang voor, geen uitdaging ging zij uit de weg.
In de jaren van haar huwelijk veranderde het Iraanse regime, en onder het bewind van de ayatollahs werd het leven zwaar voor Armeense Christenen. Velen van hen vluchtten opnieuw. Ook haar kinderen, die in Nederland terechtkwamen.
Achtergebleven in Iran verloor zij haar man aan een ernstige ziekte. Na enkele jaren volgde zij haar kinderen naar Nederland. Daar bouwde zij een nieuw bestaan op. Zij volgde taallessen en vond veel nieuwe vriendinnen. Samen naar de markt en met elkaar koffiedrinken bij de Hema. Thuis zorgde zij voor haar kleinkinderen.
Toen onze zwager in onze familie kwam, leerden wij haar kennen als een warme en hartelijke vrouw. Zij breide sokken voor ons, en ontving ons met heerlijk eten. Onderwijl leerde zij mijn vrouw de geheimen van de Armeens-Iraanse keuken.
De laatste jaren van haar leven bracht zij door in een verzorgingshuis. Daar trotseerde zij valpartijen en andere ongemakken van de hoge ouderdom. Ook deze uitdagingen is zij niet uit de weg gegaan. Tot haar kaars langzaam doofde.
Wanneer onze zwager ons haar leven vertelt, denk ik na over haar bestaan. Over ‘geen angst’ in het bijzonder. Zij heeft zoveel meegemaakt, dat alles zonder vrees doorstaan en haar leven aangepast aan veranderde omstandigheden.
De moeder van onze zwager moge een bemoediging zijn voor velen. Juist in deze tijd. Waarin wij, meer dan we soms toegeven, vrezen voor de dingen die zomaar kunnen komen.
Bij haar graf brandt onze zwager wierook. ‘Naar Armeense gebruik. Zo kan zij makkelijker naar de hemel gaan.’ Haar laatste nieuwe bestaan. Dat is deze dappere vrouw wel toevertrouwd.
Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 8 februari 2025. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).
