In Geen categorie

Mama Rose

Ze is klein van gestalte en bescheiden aanwezig. Door haar kleurige kleding en donkere huidskleur is zij duidelijk herkenbaar tussen de witte, Friese kerkleden die zich verzameld hebben in de zaal van onze plaatselijke kerk om haar verhaal te horen.

Wanneer zij ter inleiding een Afrikaanse psalm zingt, heeft zij meteen ieders aandacht. Dan begint zij te vertellen. Over net zo’n kerk in net zo’n dorp. In Rwanda. Hoe in 1994 de kerkleden de kerk invluchtten waar haar vader de dominee was.

Zij dachten dat ze daar veilig zouden zijn, maar de milities sleurden hen de kerk uit en vroegen naar hun identiteitsbewijs. Als bleek dat zij tot de ‘verkeerde’ bevolkingsgroep hoorden, werden zij ter plekke met kapmessen afgeslacht. Zo stierven ook Rose’ ouders.

Zelf zat zij een maand lang verborgen in de pastorie van de kerk. Als door een wonder werd zij, eenmaal gevonden door de moordende soldaten, gespaard omdat een van hen besloot haar met rust te laten. “De Heer zelf heeft mij bewaard”, zegt Rose, “Hij had een taak voor mij.”

Na honderd dagen moord en brand stopte de razernij, en bleek dat het land verwoest was. Gemeenschappen, bedrijven en organisaties waren vernield, de lichamen van een miljoen inwoners gedood, de zielen van vele miljoenen – ook die van de daders – diep verwond.

Er waren ontelbare weeskinderen die ontredderd achterbleven. Rose werd toen ‘Mama Rose’. “Vanaf het eerste moment dat ik overal in ons dorp de verdwaasde en verdwaalde kinderen vond, wist ik waartoe de Heer mij had geroepen: Ik zou voor hen zorgen.

Ik ben gewoon maar aan het werk gegaan. Velen in ons dorp en ons land hebben mij geholpen. We begonnen een weeshuis voor veertig kinderen, en na verloop van tijd hebben we een organisatie opgebouwd die zich ontfermde over honderdduizenden weeskinderen.”

Nu, vijfentwintig jaar later, zijn de wezen van toen volwassen geworden, hebben een vak geleerd en hun plaats in de samenleving ingenomen. Mama Rose is zich met haar kinderen en medewerkers gaan inspannen om verzoening in dorp en land te bewerkstelligen.

“Dat was het moeilijkst”, vertelt zij. “Hoe kun je jouw buurman vergeven die ooit je ouders mee heeft helpen vermoorden? Hoe kun je als slachtoffers verder met de daders? Hoe moeten de daders verder met hun eigen leven en met de mensen die zij kwaad hebben gedaan?

Voor het land was verzoening een eerste vereiste om weer te kunnen opstaan uit deze dood. Wij moesten samen het land weer opbouwen, het leven voortzetten. De kerk heeft zich bijzonder ingespannen om de broodnodige verzoening te vinden.”

De aanwezigen deze avond in ons Friese dorp luisteren ademloos en hangen aan haar lippen. Als dominee gaan mijn gedachten naar het paasfeest. Als ik zal stilstaan bij het kwaad, bij moord, bij het lijden van Jezus, bij verzoening, en bij Christus’ opstanding.

Dit jaar heet mijn Pasen ‘Mama Rose’.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 20 april 2019. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant)