In Geen categorie

Memento Mori

Zoetjesaan is het er ingeslopen dat ik dagelijks de rouwadvertenties in de krant lees. Ken ik de gestorvenen? Hoe oud zijn zij? Zijn ze jonger dan ik? Merk ik verdriet? Immers rouw is moeilijk. Maar als er niemand na een overlijden treurt, is het nog verdrietiger.

Vroeger keek ik nooit naar rouwadvertenties, ik zag ze gewoon over het hoofd. ‘Sterven is voor ouderen.’ Tot het me opviel dat ook jonge mensen overlijden, dat mensen gaan wegvallen met wie je geleefd hebt, met wie je van alles beleefd hebt. 

Vorige week raakte mij de overlijdensaankondiging van iemand die 65 jaar was. Hij was mij niet bekend, zijn nabestaanden ook niet. Maar zijn geboortedatum was mij meer dan vertrouwd: wij hebben op dezelfde dag het leven ontvangen.

Dus misschien zijn we wel in dezelfde maand naar de kleuterschool gegaan. Toen John F. Kennedy werd doorgeschoten waren we beiden 7 jaar en 5 maanden oud. Te jong om het te beseffen. Hoe broer Robert vijf jaar later werd vermoord, zal ook hem zijn bijgebleven. 

We zijn in dezelfde tijdgeest opgegroeid, hebben misschien genoten van dezelfde muziek, dezelfde televisieprogramma’s, hetzelfde soort boeken. We zijn ook opgevoed in hetzelfde geloof, vermoed ik. Want de psalm boven zijn advertentie is ook mijn lievelingspsalm. 

Mensen van hetzelfde geboortejaar delen een stuk van hun leven. Delen ervaringen, en dingen die zij van het leven verwacht hebben. Delen hoop en verlangen wellicht. Het maakt uit of je voor of na de oorlog bent geboren, of je in deze of in de vorige eeuw het licht zag. 

Dat mijn ‘geboortedaggenoot’ nu is gestorven, en dat ik nog doorleef, zet me aan het denken. Hij zal het niet verdiend hebben dat hij, best jong nog, gestorven is. En waarom ik nog doorleven mag, kan ik evenmin doorgronden. Het is zoals het is, het gaat zoals het gaat.

Mijn gedachten gaan naar het smeedijzeren hek bij het kerkhof in mijn jeugd. Memento Mori, stond daar in ijzeren letters op geschreven, Gedenk te sterven. In onze jeugd leerden men ons hoe te leven en hoe te sterven.  

Dat gezond leven niet vanzelfsprekend is, geen recht maar een voorrecht. Dat liefde een werkwoord is. Dat je maar beter vandaag dankbaar kunt leven met wie je dierbaar zijn, omdat het morgen voorbij kan zijn. 

Mijn geboortedaggenoot en ik hebben geleerd dat, als ons leven morgen zou aflopen, wij dan niet reddeloos verloren zijn. Dat het laatste niet het einde is. Dat wij tijdens ons leven in Gods hand zijn, en daar in ons sterven niet uit zullen vallen. 

Dat dit niet een zaak van verstand en van zeker weten is. Dat je daar wel over zingen kunt. Zoals in de psalm boven de advertentie van mijn geboortedaggenoot: 

Heer, u weet alles van mij, u kent mij. 
U weet waar ik ben en u weet waar ik heenga.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 22 januari 2022. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).