van Zuidwest Friesland
Op 17 april is het 80 jaar geleden dat de Canadezen Koudum bevrijdden. Daar wordt in het aprilnummer van dorpskrant Bulte Nijs veel aandacht aan besteed. Dat begint al met een oproep in de kop van het openingsartikel: “Op 17 april 1945 gingen in Koudum de vlaggen uit vanwege de bevrijding. Wat zou het mooi zijn als op 17 april 2025 iedereen de vlag weer uit steekt om 80 jaar vrijheid te vieren. De Koudumer, Friese of Nederlandse vlag. Dat maakt niet uit.”
Het openingsartikel is een kleine terugblik op de expositie van Histoarysk Koudum over de Tweede Wereldoorlog begin dit jaar. Maar vooral gaat het over een bijzondere nasleep van die expositie. Dankzij de expositie kregen ‘Sara’ en ‘Rifka’, die als kleine Joodse meisjes op verschillende adressen in Koudum waren ondergebracht, na 80 jaar contact met elkaar in Israël waar beiden nu wonen.
Op pagina 10 staat een artikel van Histoarysk Koudum over het oorlogsdagboek van W.J. Dijk, de Haagse schilder die van eind 1942 tot april 1945 op Galamadammen woonde. Dijk schrijft in zijn dagboek onder andere over wat hij niet meer mocht schilderen, over Koudumer zwarthandelaren en over de hoop op bevrijding. Wouter van der Molen laat – in het Fries – de nu 95-jarige Tryntsje Munniksma- de Boer aan het woord. De titel van het artikel vat het goed samen: ‘Oorlog en befrijing belibbe troch in jong faam’. In het begin van de oorlog zit ze nog op de lagere school en ze beschrijft hoe de kinderen toen ook gewoon speelden. Maar als ze praat over haar tijd op de mulo, komen andere verhalen naar boven, over angst of over gebrek aan brandstof waardoor ze haar school niet kon afmaken.
Pagina 11 gaat over twee bevrijdingsconcerten. De eerste, op 12 april in de Martinikerk, van Nij Libben (‘Ferbûn yn Frijheit’) en de andere, van de Johan Willem Friso Kapel op 22 mei in de Sândobbe (‘Vrijheid in Beeld’ – kaarten via We Ticket). Tot slot over ’80 jaar vrijheid’ schrijft Jelle van der Meulen in zijn ‘Koudumer stikje’ over verschillende bevrijdingsdagen: de officiële Bevrijdingsdag van Nederland op 5 mei, die van Friesland op 15 april en die van Koudum op 17 april.
Maar dat is niet de enige aandacht voor het verleden in dit nummer van Bulte Nijs. Ulfert de Jong besteedt een hele pagina aan de Stormvloed van 1825 die eerder dit jaar herdacht werd. Omdat er weinig verhalen bekend zijn over de toestand in en rond Koudum tijdens de ramp van 1825, schrijft De Jong over het weinige dat daarover wél bekend is. Zo telt hij maar een handjevol Koudumers die intekenden op het herdenkingsboek Geschiedkundig tafereel van een Watervloed en de Overstromingen in Vriesland voorgevallen in sprokkelmaand 1825, door J. van Leeuwen. Koudum wordt in het boek dan ook slechts een enkele keer genoemd.
Op pagina 2 staat de agenda voor de jaarvergadering van Dorpsbelangen Koudum (DBK). De column van DBK is geschreven door Klaas Damstra en gaat onder andere over een bestuurswissel, over de dorpsvisie die in de maak is en over gesprekken met de gemeente. Op pagina 3 goed nieuws: Koudum blijkt zichzelf redelijk schoon te houden, want de jaarlijkse Himmeldei van de Koudumer scholieren leverde minder afval op dan anders. Op pagina 3 staat een stukje over de opening van de vernieuwde doksterspraktijk aan de Túnkerstrjitte op 12 april. Ook staat er op die pagina een heel aardig artikel over ‘De Krookjes van Koudum’ in de tuin van de oude pastorie aan de Dammenseweg.
Redacteur Rob Goedhart interviewde Leonard en Jolanda van der Bij over het tienjarig bestaan van hun fietsenzaak in de Hoofdstraat. Die fietsenzaak begon in 2015 in het pand waar nu de ijswinkel gevestigd is. Toen Leonard en Jolanda in 2020 het veel grotere pand van de voormalige schoenwinkel De Boer kochten, konden ze daar met hun drie kinderen ook gaan wonen. En het bevalt goed: “Ze voelen zich helemaal thuis in Koudum.” De Koudumer toerkaën Romke en Rinske zijn toe aan deel 22: Romke bereidt zich voor op deelname aan het songfestival, met als grote voorbeeld de Koudumer Fryske rapper Sample Text.
Dit alles en nog meer (tip van Wouter in de rubriek Aan de BAK met Wouter: gebruik absoluut roomboter als je een slof bakt!) in het aprilnummer van Bulte Nijs. Dat komt gratis in de bus bij leden van Dorpsbelangen Koudum en is te koop voor € 2,- bij boekhandel Muizelaar in de Hoofdstraat.
