van Zuidwest Friesland
Koudum 17 april 2026 – Voor Koudum is 17 april 1945 Bevrijdingsdag, getuige ook de brief van burgemeester Reitsma aan de Commissaris der Koningin in Friesland. Op 12 april kwamen de bevrijders Friesland binnen, 15 april werd en Leeuwarden en Sneek bevrijd, 16 april Bolsward, Workum, Hindeloopen en Stavoren. Rond 11 uur ‘s ochtends op 17 april 1945 reden de Canadezen, onderdeel van de 3e Canadese Infanteriedivisie, met hun tanks Koudum binnen. Zodra de bevrijders er waren, liep het hele dorp uit.
Er zijn enkele ooggetuigenverslagen van de bevrijding van Koudum. Eisje Speerstra schreef op 25 april 1945 een brief aan haar zus. Eisje werkte op het gemeentehuis en deed mee aan het verzet in Koudum:
En toen Dinsdag 17 April!!!!!! Onze bevrijdingsdag!!!!!!!!! Wij waren ‘s morgens om halfnegen in de Hoofdstraat, maar we wilden niet naar kantoor. We hebben eentje van de NBS aangeklampt en die zei dat ze eerst de moffenkliek uit de distributie zouden uitzuiveren en dan mochten we weer aan ‘t werk gaan. We hadden dus met eere vrij. Toen hebben we maar niks anders meer gedaan dan de Canadezen opgewacht. Om een uur of tien rolden de eerste tanks Koudum binnen.
Henk Glimmerveen was 11 toen hij van Maarssen naar Koudum kwam. Over de bevrijding van Koudum zegt hij o.a.:
Dat de bevrijding echt was aangebroken, bleek de volgende dag, die 17e april 1945, toen een groep Canadese soldaten met gevechtswagens het dorp binnenreed. [. . .] Ze zetten hun voertuigen neer op een weilandje dicht bij het centrum van het dorp [. . .] en gedroegen zich tamelijk ontspannen. Ze deelden chocola en sigaretten uit en babbelden met dorpsbewoners.
Schilder/tekenaar Willem Jans Dijk woonde op Galamadammen en hield een dagboek bij. Op 18 april 1945 schreef Dijk in zijn dagboek onder andere:
Toen kwam de morgen van de 17e April en nu werd het menens. Heel het dorp liep uit en werkelijk, tegen een uur of elf rolden de eerste gevechtswagens het dorp binnen. Dat was een onvergetelijk ogenblik, het trof me diep, de chauffeur was een grote forse kerel met roodbruin gezicht, waar niets geen aandoening op te lezen stond, of het moest zijn een hautaine uitdrukking.
