In Geen categorie

Dominee Huub Oosterhuis

Een foto in deze krant geeft een inkijkje in de ‘jongenskamer’ van Mark Rutte. De premier in hemdsmouwen werkt in het Torentje achter zijn bureau. Om hem heen trofeeën: twee voetballen, een pluche panda, een Nijntje en een schaalmodel van een volkswagenbusje.

Overal liggen boeken. ‘Toon mij uw boeken, en ik zal zeggen wie u bent.’ Rutte leest Slag om de Schelde, Meester Ben 44 jaar in de Schilderswijk, De nieuwe rafelrand van Europa, de MH17, en van “dominee Huub Oosterhuis” de 150 psalmen.  

Huub Oosterhuis is veel. Gewezen katholiek priester, tekstdichter, schrijver van kerkliederen, uitgetreden en gehuwd, vader van Trijntje Oosterhuis en huisvriend van Prins Claus. Maar dominee is hij nooit geweest.

Huub Oosterhuis is wel een grote inspiratiebron voor predikanten. Zijn liturgische teksten heb ik geplunderd in doop- en avondmaalsvieringen, rouw- en trouwdiensten. Zijn gebedenboek ‘Bid om vrede’ ligt altijd onder handbereik.

Veel gelovigen zijn opgegroeid met de liederen van Huub Oosterhuis. Op menselijke wijze spreekt hij niet alleen de taal van de Bijbel, maar ook die van het hart. Eenvoudig, diep, en wonderschoon.

Als middelbare scholier heb ik ooit van hem geleerd hoe je gedichten en verhalen kunt lezen. In de zesde klas van het VWO kwam hij een lezing geven voor leerlingen en ouders. In het tekenlokaal, daar konden de meeste mensen in.

Hij las een kort verhaal uit eigen werk voor. “Wilt u eens reageren?” Het bleef even stil. Toen stak een van de moeders haar vinger op: “Ik denk dat u dit wil zeggen met uw verhaal …” Zij legde uit wat.

Oosterhuis knikte. “Zeker, mooi! Wie wil er meer reageren?” Mijn klasgenoot, die veel verstand had van literatuur zei: “Ik had het anders begrepen”, en vertelde welke boodschap hij had opgepikt.

De schrijver luisterde aandachtig, en knikte instemmend: “Mooi jongen, dat is goed getroffen.” De leerling ging blij zitten. De meester zelf had gezegd dat hij goed begrepen had wat dit mooie stukje tekst wilde zeggen.

Een vader stond op. Geïrriteerd nam hij het woord en zei: “Hoe bedoelt u het nu, meneer Oosterhuis? Van deze mevrouw zegt u dat zij uw verhaal goed begrepen hebt. En deze student, die iets heel anders hoort, geeft u ook gelijk. Wat is er nu eigenlijk waar?”

Huub Oosterhuis keek hem bedachtzaam aan, en zei toen: “Het is allebei waar. Het verhaal wil zeggen wat u erin hoort. Wat ik schrijf, laat ik los nadat ik het aan het papier heb toevertrouwd. Dan vindt het een weg naar ieders hart. Wat ú ervan begrijpt, is voor ú waar.

Pas later heb ik begrepen dat dit met veel Bijbelse verhalen en gedichten niet anders is. Al het zoeken naar de Bijbelse waarheid, en de onenigheid daarover met elkaar, is vergeefs. De Bijbel is voor ieder die erdoor getroost wordt, en bemoedigd, op eigen wijze brood voor het eigen hart.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 26 september 2020. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).