In Geen categorie

Galgenmaal

Zoals ieder mens is elke moordenaar verschillend. Dat lees ik in de fotoreportage onlangs in deze krant. Negen keer ‘de laatste maaltijd’ van een terdoodveroordeelde, in beeld gebracht door fotografe Jackie Black. En negen keer de laatste woorden van de gestrafte onder de foto.

Waarom eigenlijk dit eeuwenoud gebruik om een misdadiger die geëxecuteerd zal worden op de dag van zijn sterven een maaltijd naar eigen keuze aan te bieden? Daar zit barmhartigheid in die verwondert.

Enerzijds een streng rechtssysteem dat de doodstraf in gebruik houdt. Dat moordenaars hard aanpakt. ‘Oog om oog, tand om tand, een leven voor een leven.’ En anderzijds de mildheid om degene die lang geïsoleerd was opgesloten een laatste gunst te verlenen.

De maaltijden zijn allemaal verschillend, de laatste woorden ook. James Russell at in 1991 slechts een appel. Daar deed hij precies drie minuten over. “Waar een doodstraf is, kan geen beschaving zijn.” sprak hij daarna. “Wees niet verdrietig. We zullen elkaar weder ontmoeten en een zoeter lied zingen.” Woorden die je van een dominee of priester zou verwachten.

Johnny Frank Garret at een schaaltje met vijf bolletjes schepijs. Voor hij stierf zei hij: “Ik zou graag mijn familie bedanken, omdat ze van mij gehouden hebben en mij verzorgd hebben. En de rest van de wereld kan mijn kont kussen.” Liefde en haat ineen.

Spijt en liefde komen ook samen voor. Gerald Lee Mitchell at een zak snoep en sprak: “Ik heb spijt van het leven dat ik genomen heb. Ik vraag God om vergiffenis en aan jullie vraag ik hetzelfde. Aan mijn familie ook. Weet dat mijn liefde altijd bij jullie zal zijn.”

Indrukwekkend is het plaatje dat hoort bij de executie van Robert Anthony Madden. “Verzoekt zijn laatste maaltijd aan een dakloze te geven. Opdat we leren te stoppen met deze cirkel van haat en wraak en zullen waarderen wat echt belangrijk is”, lees ik bij de foto. Daaronder: “Verzoek geweigerd.”

Twee geëxecuteerden spreken over hun geloof. “Ik weet dat ik thuiskom bij de Heer”, zegt Mitchell, “verspil tranen van vreugde voor mij.” En Jeffrey Allen Barney’s laatste woorden zijn: “Ik heb spijt van wat ik gedaan heb. Ik verdien dit. Jezus, vergeef mij.”

Hoe zou de lieve Heer eigenlijk op misdadigers reageren? Op de verstokte moordenaars en op de berouwvolle. Op wie om vergeving vragen en op wie iedereen naar de hel wensen. Ik weet het niet.

Ik kan er slechts mijn vrome fantasie op loslaten. Dat de terdoodveroordeelden na hun executie bij de hemelpoort komen en allen worden binnengelaten. Want de lieve Heer laat nooit iemand buiten staan, geloof ik.

Dat ze eerst met Hem een stevig gesprek voeren waarvan niemand de inhoud te weten komt. En vervolgens een maaltijd krijgen aangeboden. Geen galgenmaal naar keuze, maar de maaltijd die de Heer heeft bereid voor ieder die hij liefheeft. Teken van een nieuw begin.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 12 september 2020. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).