In Geen categorie

Een vrouw als dominee

Almatine Leene (35) wordt de nieuwe vrijgemaakt-gereformeerde dominee van Hattem, en daarmee is zij de eerste vrouwelijke predikant in dit kerkgenootschap. Sommigen zullen een beetje zuur denken “dat wordt tijd ook”, maar ik ben blij voor haar en voor haar kerk.

Ik kom van de Veluwe. Daar heb ik als jongerenpastor nog een vergadering in ‘het Kerkelijk Centrum’ meegemaakt, waar 70 dominees, ouderlingen en diakenen – allen man –  beslisten of een vrouw diaken mocht worden. Het antwoord toen, 40 jaar terug, was nee.

Met mijn 24 jaar kwam ik net kijken, en was diep verontwaardigd. Dat zoveel mannen met elkaar zo minderwaardig met vrouwen konden omgaan. Tot een oudere wijze collega mij uitlegde dat het allemaal wat genuanceerder lag.

“Kijk, Wim”, vertelde hij, “het is een kwestie van tijd, dan zullen de vrouwen hier ook een grotere plaats innemen.” En hij wees op ‘tante Ger’, de zelfbewuste kostersvrouw die rondging met de koffiekan. En al de mannenbroeders duidelijk de baas was.  Wie ook maar een tipje sigarenas op een tafelkleedje knoeide, kreeg de wind van voren en kromp ineen. 

“Geloof maar dat elk van die 70 mannen vanavond door zijn vrouw gevraagd wordt hoe hij gestemd heeft. Wee zijn gebeente als hij voor die moderne fratsen was. Hun vrouw hecht nog altijd aan de traditionele taakverdeling: achter de voordeur is zij de spil, wat zich daarbuiten afspeelt, laat zij graag aan manlief over.”

Hoe het inmiddels met vrouwelijke ambtsdragers in het Kerkelijk Centrum is weet ik niet, maar dat de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt een vrouw als dominee beroepen, is een mijlpaal. Het is ook een verrijking.

In mijn deel van de kerk zijn vrouwen inmiddels volledig aanvaard als diaken, ouderling en dominee. In een vorige gemeente hoopten de mensen bij verkiezingen van harte dat er “nu ook weer eens een paar mannen in de kerkenraad zouden willen komen”. 

De kerken waar vrouwen ‘ook buiten de voordeur’ gingen meedoen, zijn veranderd. En ook de vrouwelijke dominees hebben verandering gebracht in de theologie en de praktijk van het kerkelijk leven.

De zachte krachten hebben in de kerk de overhand gekregen. Minder regels, meer ruimte. Minder ‘zo hoort het’, meer ‘zo willen we het nu doen’. Minder nadruk op de leer, meer op het leven. De kerk is door de inzet van vrouwen warmer en menselijker geworden.

Natuurlijk besef ik dat deze verrijking nog niet door alle kerken wordt omarmd, en dat er nog heel wat water door de Jordaan moet stromen voor vrouwen in iedere kerk een plaats krijgen die gelijkwaardig is aan die van mannen. God schiep de haas, maar ook de schildpad.

Vroeger of later ervaren allen hoe waardevol de inbreng van Martha en Maria, Esther en Ruth, Debora, Dorcas en Priscilla is, om enkele voorvrouwen in de Bijbel te noemen. Meer en meer rusten de kerken op de schouders van vrouwen.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 18 juli 2020. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).