In Geen categorie

Namen

Terwijl ik de plaatselijke boekhandel binnenstap, herinner ik mij onze markante dorpsgenoot. In gedachten zie ik hem weer in de winkel staan. Grote zwierige hoed, wandelstok met zilveren knop, en een onvervalste Amsterdamse tongval.

 “Dit boek graag”, zei hij tegen de verkoopster achter de toonbank.  “Ik ben mijn beurs vergeten, dus wil je het op de rekening zetten.” Hij klemde het boek onder zijn arm en liep richting de winkeldeur.

“Dat is goed, meneer”, zei de verkoopster, “en welke naam mag ik voor u noteren?” Verstoord keek hij om:  “Ik woon hier nu al vijfentwintig jaar, als je nou nog m’n naam niet weet, dan leer je het nooit meer.” Hij lichtte zijn hoed, vertrok en liet haar verbluft achter.  

Ik kende hem al sinds de uitvaart van zijn vrouw. Ze waren weliswaar beiden katholiek, maar een parochie is in ons dorp niet voorhanden. En met mijn witte toga en de kaarsen die ik altijd overal brand, vond hij me rooms genoeg. “Jij redt je hier wel mee, Wim.”

Zo dacht hij ook van de verkoopster. Hij hield wel van een geintje en had natuurlijk allang gezien dat ik achter hem stond in de winkel. En rekende erop dat ik zijn naam wel zou doorgeven. Maar hij was ook even onaangenaam geraakt: zijn naam diende je te weten.

Namen herinneren is een gevoelig iets. Van velen ken ik onmiddellijk de gezichten, maar namen vliegen soms zomaar ineens mijn hoofd uit. Mijn grootste angst is altijd dat ik aan de uitgang na de kerkdienst bij het handen geven plotseling iemands naam niet meer weet. 

De naam van mensen gedenken is van grote waarde. In onze Protestantse kerken doen wij dat ieder jaar rondom deze tijd. Daar nodigen veel gemeenten ieder in het dorp voor uit die een dierbare heeft verloren het afgelopen jaar. Steeds vaker ook wie niet van de kerk is.

Dan noemen we de naam van de overledene, de sterfdatum en de leeftijd, en ontsteken een kaars voor de gestorvene. Doodstil is het dan. Het mooist vind ik die diensten waarin vervolgens iedereen naar voren komt om een kaarsje te branden voor een dierbare gestorvene in het eigen hart.

De dienst van de herdenking van de gestorvenen is de meest tere kerkdienst van het jaar. In de ogen van allen die naar voren komen glinsteren de tranen. Wij kennen hun tranen. En wij kennen de namen van wie leven op de bodem van hun ziel.

Dan hoop ik altijd dat we dat mooie lied zingen. Waarmee we de herinnering van alle namen en tranen aan de lieve Heer toevertrouwen:   

Heer, herinner u de namen,
van hen die gestorven zijn.
En vergeet niet dat zij kwamen
langs de straten van de pijn.

Enkele jaren geleden is onze markante dorpsgenoot overleden. Morgen, wanneer we onze gestorvenen herdenken, zal ik een kaarsje voor hem branden.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 23 november 2019. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).