In Geen categorie

Een piep

,,Ik hoor een piep”, zegt de dominee aan het begin van de kerkdienst. Met de microfoon in haar hand kijkt zij vragend rond of er iemand iets aan de geluidsinstallatie kan doen. Die lijkt rond te zingen.

Vanaf het orgel roept de organist: ,,Dat is het orgel, daar is niets aan te doen. Iedere herfst komt er een piep in. Met dit vochtprobleem zullen we het najaar moeten leven.”

Ik bezoek de kerkdienst in een buurgemeente en krijg in de kerkbank gelegenheid even weg te mijmeren over alles wat er piept in de herfst van het leven. Vroeg of laat begint het ook bij de mens te piepen en te kraken.

De Nederlands-Franse zanger Dave vertelde toen hij onlangs even op de vaderlandse televisie verscheen: ,,In Frankrijk zeggen we: als je boven de vijftig ’s morgens wakker wordt en je hebt nergens pijn, dan ben je waarschijnlijk dood.

Die uitspraak troost mij. Geregeld vrees ik namelijk dat ik een uitzondering vorm op al die nog zo fit ogende leeftijdsgenoten om mij heen. Stram worden in de herfst van het leven is heel gewoon, begrijp ik. Dan worden wij ‘krebintich’, zoals Friezen dat zo mooi zeggen.

Sinds jaar en dag verbinden dichters het najaar met de neergang in het leven. In Nederland is J.C. Bloem hierin misschien wel de grootste:

Het regent en het is november
Weer keert het najaar en belaagt
Het hart dat droef en steeds gewender
Zijn heimelijke pijnen draagt.

De herfst leert mij dat ons bestaan ‘opgaan, blinken en verzinken’ is. Opgaan en blinken zijn mij min of meer gemakkelijk afgegaan, verzinken moet ik nog leren, en daar helpen dichters als Bloem mij bij. Uiteindelijk gaat het allemaal om aanvaarding.

Psalmen, het meest menselijke Bijbelboek, staat hier vol mee. Beproefde liederen die zingen over het mensenleven als slaap in de morgen, als opschietend gras, dat ontkiemt in de morgen en opschiet, en ’s avonds verwelkt en verdort.

Ondertussen mijmer ik verder in de kerkbank. Dat het ook nog in andere opzichten piept in de herfst van mijn leven. Ik kom erachter dat dingen anders gaan dan ik ooit had aangenomen. Had gehoopt wellicht. En ik blijk niet volmaakt te zijn, anderen ook niet trouwens. Van mijn verlangens in het leven is een deel vervuld, een deel ook niet. Het ene voornemen heb ik kunnen nakomen, het andere is mij ontglipt. Sommige dromen zijn werkelijkheid geworden, en andere bedrog gebleken.

Dit toegeven, is ook aanvaarding. Voor lief nemen dat in de herfst onze onvolkomenheid naar buiten komt ,,Ons orgel piept nou eenmaal in het najaar”, aldus de ervaren organist. En ach, dan ontdek je dat er met zo’n piep prima te leven valt.

Want vervolgens word ik gegrepen door de warme woorden en gebeden van de dominee, en door de mooie liederen. Ondanks de piep. Ik hoor hem niet eens meer.

Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 20 november 2021. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).