van Zuidwest Friesland
Blijf mij nabij
De uitvaart van de Noorse koning Harald maakte indruk op mij. Ik verwachtte een koninklijke plechtigheid met pracht en praal, maar het was een menselijke, ingetogen afscheidsdienst waar troost van uitging. Juist omdat het zo persoonlijk was. Aan het begin spraken de voorzitter van het parlement en de premier de familie toe. Twee korte, krachtige verhalen waarin vooral de persoon van de Noorse koning en zijn betekenis voor de gewone mensen belicht werd.
Zij spraken over de koning die zich thuis voelde bij ‘Jan-met-de-pet’. Je voelde: de Noren hielden van deze koning. Hoe je ook denkt over de monarchie, wanneer er bij je uitvaart zo over je gesproken wordt, dan heb je het goed gedaan in het leven. Als koning, en als mens. Van koning Harald weet ik weinig, maar hij zal een vorst zijn geweest die zijn volk met een brede blik gezien heeft. Van het traditionele Sami-volk in het hoge noorden tot de nieuwe Noren, met een andere kleur en cultuur, en iedereen daartussenin, ze hoorde er voor hem allemaal bij.
Diverse mensen kregen in de dienst een rol. Het was een luthers-protestantse kerkdienst, maar ook de katholiek, boeddhist, hindoe en moslim hadden een aandeel in de dienst. En verrassend veel mensen met een getinte huidskleur. Dat zal een bewuste keuze zijn geweest. Mooi ook was het team van voorgangers, twee bisschoppen, de een vrouw en de ander man. De Noorse koning was zichtbaar thuis in een kerk die het gehannes over de rol van de vrouw achter zich heeft gelaten. Wat een zegen.
Ook de bijbelgedeeltes, liederen en gebeden vielen op. Woorden over ‘de Goede Herder’, de bekende psalm ‘Ik hef mijn ogen op naar de bergen, vanwaar zal mijn hulp komen’, Paulus’ lied over geloof, hoop en liefde, en het gebed om vrede van Franciscus van Assisi – juist wat gewone gelovigen door het leven draagt, klonk in de dienst. Alles kwam samen in het over de hele wereld bekende kerklied ‘Blijf mij nabij’ (Abide with me). Op een indrukwekkende manier gezongen door een gospelkoor dat van meerdere kanten de kerk in kwam lopen en tussen de mensen een ‘zingend kruis’ in de gangpaden vormde. Ik zag hoe de premier zijn tranen wegveegde, en hij was zeker niet de enige. De jonge kroonprinses zong het lied uit volle borst mee: In dood en leven, Heer, blijf mij nabij.
Mooie kerkdiensten, warme kerkdiensten, menselijke kerkdiensten als deze kunnen troosten. Echt troosten. Dat is precies waar kerkdiensten voor zijn. De dag voor de uitvaart vond ik In mijn Filosofiekalender hier een mooie uitspraak over van filosoof Mieke Boon. Zij komt uit een ongelovig nest en gaat trouw naar de kerk. Zij zegt daarover: ,,In de kerk wordt elke zondag weer persoonlijke betekenis gegeven aan begrippen als barmhartigheid, dankbaarheid, troost en rechtvaardigheid.” Mieke Boon vindt dat kerken en religie de mensen, ook ongelovigen en atheïsten, veel te bieden hebben.
De uitvaartdienst van koning Harald was daar een mooi voorbeeld van.
Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 19 september 2026. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).
