Een bijzonder gesprek
De lijsttrekkers van de politieke partijen die komende week meedoen aan de Tweede Kamerverkiezing zijn alomtegenwoordig deze dagen. Ik kan geen praatprogramma aanzetten, en geen krant opslaan, of ik kom hen tegen.
Zij proberen mijn vertrouwen te winnen zodat ik op hen ga stemmen. Ze hebben zich goed voorbereid, dus op iedere vraag hebben ze een duidelijk antwoord klaar. En beweringen van hun concurrenten kunnen ze vlot weerleggen. Nooit hoeven ze na te denken.
De grote verkiezingsdebatten zijn aan mij niet besteed. Die zijn mij te zwart-wit. Zo zit het leven niet in elkaar, en de samenleving ook niet. Het klinkt allemaal als een klok en ze spreken op het scherpst van de snede, maar mijn vertrouwen winnen ze hiermee niet.
Ook niet met elkaar vliegen afvangen, en zeker niet met heftige beschuldigingen over en weer. Ieder heeft enkel een deel van het gelijk, en ik wil bij mezelf afwegen welk deel van het gelijk voor mij het zwaarste weegt. In integere, menselijke politici die mij hierin helpen krijg ik vertrouwen.
Deze week zag ik het televisieprogramma Een bijzonder gesprek. 32 mensen met autisme, die optraden als journalist, stelden vragen aan drie lijsttrekkers. Zij deden dat eerlijk, scherp, respectvol en recht op de man of de vrouw af. Als vragensteller waren zij zelf ook kwetsbaar.
Zij zochten naar ‘de mens achter de politicus’ en het was verbazingwekkend hoe snel zij met hun manier van zijn en van vragen die mens vonden. Binnen korte tijd ontwapenden zij de politici die zenuwachtig binnenkwamen. Immers op zo’n gesprek kun je je niet voorbereiden.
Een jonge vrouw die lang eenzaam was vroeg Mirjam Bikker hoe zij haar eigen eenzaamheid destijds had beleefd en overwonnen. Rob Jetten, die binnenkort met een man zal trouwen, kreeg de vraag of hij een kinderwens heeft en hoe hij die kan vervullen.
Frans Timmersman werd uitgenodigd te vertellen over de priester die hem als dertienjarige jongen misbruikte. Of hij hem ooit had kunnen vergeven. Frans vertelde hoe hij hem later had ontmoet en kon vergeven toen hij ontdekte dat hij daardoor vooral zelf werd bevrijd.
Het viel me op dat de lijsttrekkers echt gingen luisteren, en ook eerst nadachten voordat zij een antwoord gaven. Geregeld zochten zij naar woorden en wisten niet altijd zeker wat zij zouden zeggen. Ik besefte dat juist een politicus die zonder grote woorden zichzelf is mijn vertrouwen wekt.
Voor even waren deze lijsttrekkers ‘net mensen’. Dat zijn zij natuurlijk altijd, maar nu lieten ze het ook zien. Zoals aan het slot van het gesprek. Een vragensteller vroeg hen iets over elkaar te zeggen. Tot mijn en ook hun eigen verrassing waren dit enkel mooie, positieve dingen.
Dat deed Rob Jetten verzuchten dat hij nog nooit eerder in een verkiezingscampagne de vraag had gehad iets positiefs over zijn concurrenten te vertellen. Het was inderdaad een bijzonder gesprek.
Gepubliceerd in de Leeuwarder Courant, 25 oktober 2025. (Foto Wim Beekman: Niels Westra, Leeuwarder Courant).