Nieuws & Activiteiten
 

De column van Wim Beekman: Vallen

dinsdag, 10 oktober 2017
De wekelijkse column van Wim Beekman, gepubliceerd in de Leeuwarder Courant van 7 oktober 2017

Vallen

De natuur is wreed. Gisteren heb ik de gevallen bladeren voor ons huis geveegd, en vandaag ligt het hele pad opnieuw vol met herfst. Kan ik weer van voren af aan beginnen. Maar ach, waar het over de natuur gaat, heb ik eigenlijk niks te klagen.

Dat is aan de andere kant van de wereld anders. Daar verliezen ze huis en haard aan bevingen of orkanen. Dan heb je echt reden om vragen te stellen over de goedheid van de natuur, van de schepping, van een hoge macht of van de lieve Heer.

Die vragen raken aan misschien wel het lastigste stukje van ons denken: waarom valt wat mooi is? Waarom komt er een eind aan wat ons lief is? Waarom gaan tere dingen die ons dierbaar zijn soms abrupt kapot? Dus zoek ik naar antwoorden.

En vind een Oosterse wijsheid die een rake poging doet: “Niet de geknakte bloem doet ons lijden, maar onze onrealistische opvatting dat mooie bloemen niet mogen knakken.” (Thich Nhat Hanh – 1926)

Dat de bloem knakt kan ik niets of niemand verwijten, zegt deze Vietnamese monnik. Soms knakken zij nou eenmaal. Door de wind, de regen, onoplettende mensen of dieren die gewoon hun gang gaan. Zo is de loop der dingen. Deel van het bestaan.

Toch zou ik graag iets vinden dat ik de schuld kan geven van wat er misgaat in het leven. Nog liever iemand bij wie ik kan klagen. “Karel mijn kat is overreden, en als U dat laat gebeuren, moet U me toch eens zeggen waarom?” (Kinderen schrijven aan God)

Ik herinner mij de dominee vroeger op catechisatie die antwoord probeerde te geven: de Bijbeltekst “Niet één haar zal er vallen van ons hoofd, en niet één mus zal ter aarde vallen zonder Uw hemelse Vader” legde hij uit als: “Er gebeurt niets buiten Gods wil”.

Maar er staat in die Bijbeltekst niets over Gods wil. Er staat alleen “zonder uw hemelse Vader”. Bij alles wat er gebeurt, hoe klein en onbetekenend ook, maar voor ons misschien erg belangrijk, daar is God bij. Dat staat er. Ook mooi.

Maar de mooiste woorden over ‘vallen’ vind ik bij de dichter Rainer Maria Rilke. Wellicht moeten we, om te leren leven met de grote vraag ‘waarom vallen de dingen?’, niet zoeken bij de wijsgeer, bij de wetenschapper of bij de theoloog, maar bij de dichter. Rilke weet niet waaróm de dingen vallen, hij dicht enkel over dát zij vallen. En vindt troost.

Herfst

De blaren vallen, vallen als van ver

als welkten in de hemel verre tuinen;

zij vallen met ontkennende gebaren.

En in de nachten valt de zware aarde

uit alle sterren in de eenzaamheid.

Wij allen vallen. Deze hand zal vallen

en kijk je naar de andere: het is in alle.

Maar Eén is er. Hij vangt dit vallen

oneindig teder in zijn handen op.