Nieuws & Activiteiten
 

Hartelijke betrekkingen Koudum in Ummendorf

Foto's: Hartmut Beyer, Albert Hendriks en IWK

Met groot enthousiasme heeft een delegatie uit Koudum op vrijdag 22 september 2006 in het Duitse Ummendorf de Europese Dorpsvernieuwingprijs in ontvangst genomen. Het volgende verslag van Jan de Vries werd ook afgedrukt in de Balkster Courant van 28 sept 2006. Deze prijs wordt iedere twee jaar toegekend door Arge uit Wenen, de E.U. organisatie voor plattelandsontwikkeling. Het thema voor de verkiezing van 2006 was: “verandering als kans”, of op zijn  Duits: “wandel als chance”. Er deden 30 Europese dorpen en/of regio´s mee, overwegend uit het Duitstalige deel van de E.U en landen die daaraan grenzen zoals: België, Italië, Slowakije, Roemenie en Polen. De prijs werd voor de 9e keer toegekend en ging voor het eerst naar Nederland. In 2008 zal de tiende uitreiking in Koudum plaatsvinden. Sommige delegaties kwamen in traditionele kledij. De Slovaken verzorgden enkele spontane maar zeer vitale optredens met volksmuziek en dans. Roemenie had 30 burgemeesters afgevaardigd.

De Koudumer delegatie van ongeveer 45 personen bestond uit leden van de Ondernemersvereniging, Dorpsbelangen en de stichting Trochgean, vertegenwoordigers van betrokken organisaties zoals de gemeente Nijefurd, het Woonbedrijf, de provincie Fryslân, en het ministerie van LNV. Ook een verslaggever van de Leeuwarder courant reisde op kosten van de organisatie mee naar Duitsland en uiteraard was burgemeester Johan Winston Boekhoven zoals op zijn naamkaartje stond te lezen van de partij. Als officiële vertegenwoordiger mocht hij de prijs in ontvangst nemen van mevrouw Petra Wernicke minister van landbouw en milieu van de deelstaat Sachsen - Anhalt. Dat de prijs in ontvangst kon worden genomen is mede te danken aan de oplettendheid van provinciaal ambtenaar en leader coördinator Age Kramer die op een congres een foldertje over de dorpsvernieuwingsprijs tegenkwam en bedacht dat Koudum zich daarvoor kandidaat zou kunnen stellen. Drie weken voor sluiting van de inschrijvingstermijn kreeg Gerben Zwerver uit Koudum de gouden tip, hij nam vervolgens het initiatief dat heeft geleid tot bekroning maar ook tot heel veel werk voor alle betrokkenen. Binnenkort is op RTN een impressie te zien van de Ummendorf reis, RTN vrijwilligers Hilda Zijlstra en Aaldert de Jonge reisden speciaal voor dat doel mee.

Bij aankomst in Ummendorf op donderdagmiddag, toen de bus van Koudum Tours voor de eerste keer door het dorp reed was de spanning van de gezichten van de inwoners die langs de weg stonden af te lezen. Niemand wist precies wat verwacht kon worden, zowel bij de deelnemers als aan de kant van de organisatie. Toen na enkele plichtplegingen en het oefenen van de presentatie in de feesttent de bier en worst stand van de vrijwillige brandweer werd aangedaan was het ijs al snel gebroken. Terug in Maagdenburg (Magdeburg) waar de groep in een hotel was ondergebracht bleek dat je voor uiterst vriendelijke prijzen een prima maaltijd kunt gebruiken in een van de vele restaurants nabij het hotel. 6.50 euro voor een heerlijke goulash met een halve liter bier daar moet je in Fryslân lang om zoeken.

Ummendorf ligt in de deelstaat Sachsen Anhalt, op een afstand van ongeveer 500 kilometer vanaf hier, 30 km van de hoofdstad Maagdenburg. Er wonen 1100 mensen, volgens de Ummendorfse burgemeester waren minstens 1000 van hen betrokken bij de organisatie van het festijn. De gemeenschapszin is de reden waarom Ummendorf in 2004 de prijs in de wacht wist te slepen, er zijn maar liefst 35 verenigingen die gezamenlijk grootse dingen voor elkaar weten te krijgen, op de jaarlijkse kerstmarkt bijvoorbeeld komen 14000 bezoekers. Het dorp leent zich uitstekend voor romantische taferelen want er zijn diverse oude gebouwen te vinden. Het meest indrukwekkend is een middeleeuwse sterkte, een stins compleet met toren, die is gerestaureerd en omgebouwd tot een MFA. De gebouwen huisvesten de basisschool en een binnen- en buitenmuseum. Er is vergaderruimte en op het beschutte en deels met tentzeilen overdekte binnenplein worden regelmatig concerten gegeven. Dat er in Duitsland meerdere plaatsen deze naam hebben ondervond de Belgische delegatie die in eerste instantie naar het Bayerse Ummendorf bij Munchen was gereden en daar ontdekten dat ze ongeveer 500 km noordelijker moesten zijn.

Voor de feestelijkheden had men een flinke tent opgezet naast het plaatselijke voetbalveld in de tent was ook een kleine beurs waar de deelnemers zich presenteerden met foldermateriaal. In het dorp was een boerenmarkt en op diverse ander locaties was wat te beleven of te zien, veelal in folkloristische sfeer. Buiten de prijsuitreiking bestond het officiële programma uit workshops en excursies naar bedrijven en bezienswaardigheden in de regio, zoals een stukje van de voormalige DDR grens waar wordt getoond hoe het communistische regiem haar inwoners belette naar het westen te vluchten. Ook bleek dat Europese subsidies niet altijd goed terecht komen zoals in het geval van het dorp Hundesburg waar restauratie van een voormalig adellijk slot jaarlijks 500.000 euro opslokt terwijl de basisschool is gesloten omdat er geen 20.000 euro te vinden was voor de reparatie van het dak. Enkele workshops waren door de taalbarrière niet aan iedereen besteed of werden gestoord door het gemurmel van tolken. Deelname aan excursies en workshops werd overigens beloond met ruimhartige Duitse gastvrijheid in de vorm van een overvloedige maaltijd, met als moeilijk te vermijden ingrediënt: de bockworst, of koffie met een overweldigende keuze uit „hausgemachte kuchen“. Dat hier gretig op aangevallen werd laat zich eenvoudig raden.

 

Op D-Day vrijdag stapten de Koudumers gehuld in groene sweaters uit de bus, een tikje “overdressed” want de temperatuur zou nog oplopen tot bijna 30 graden. De herkenbare outfit had ook positieve kanten; het staalde eenheid uit en ontlokte vele reacties waardoor gesprekken met deelnemers uit andere landen op gang kwamen. Het programma begon met een dienst in de Lutherse Kerk, tijdens deze dienst kwam naar voren dat dankbaarheid over de gevolgen van “die Wende” overheerst bij de bevolking van de voormalige DDR. Personen die negatief zijn over de westerse aanpak hebben een slecht geheugen zo zei desgevraagd een van de beide voorgangers ’s avonds op het feest waarmee het vrijdagprogramma werd afgesloten.
De prijsuitreiking ´s middags bestond voor een groot deel uit lange toespraken onder meer van de minister president van de deelstaat Sahsen - Anhalt, Herr Professor Böhmer die bekende nog nooit van zijn leven in Ummendorf te zijn geweest. De tent was gevuld met 900 aanwezigen, binnen liep de temperatuur op tot boven de dertig graden. Volgens een van de Duitse kranten kostte het de Koudumers zichtbaar moeite om tijdens de toespraken rustig op hun stoel te blijven zitten. Bij de eerste aankondiging van de Koudumer presentatie waren er technisch problemen, teleurgesteld zakte men weer op de stoelen terug. Na weer een redevoering klonk eindelijk het bevrijdende kukelekuu als bewijs dat de DVD liep en werd de bühne zingend bestormd door de hele groep ondersteund door feestmuziek uit de boxen en beelden van de Beantsjedei op het scherm. Uit volle borst werd het Fryske Folksliet gezongen, begeleid door beelden van Fryslân en de waterrijke Zuidwesthoek, tot slot werd het doarpsliet vertolkt. De toon was gezet, de zaal reageerde enthousiast op zoveel elan of misschien wel vanwege de opluchting dat er geen redevoering aan te pas kwam. De eigenlijke uitreiking was het sluitstuk van de ceremonie, burgemeester Hans Boekhoven gaf na zijn dankwoord de prijs door aan initiatiefnemer en Trochgean bestuurslid Gerben Zwerver, die hem op zijn beurt weer doorgaf aan de Koudumer bevolking in de persoon van Dorpsbelangen voorzitter Piet Zonderland. Beter kon de eensgezindheid niet worden onderstreept.

Meteen na afloop werd de gelegenheid aangegrepen om de meegebrachte “Oer de Wjuk” en tasjes met informatie uit te delen. De regionale televisie bracht om 19.00 uur rechtstreeks een uitzending over het gebeuren in Ummendorf. In een Piet Paulusma achtige setting kwam burgemeester Hans Boekhoeven aan het woord en werd op verzoek van de programmamakers de aandacht gevestigd op de Koudumer Beantsjes en de “Oer de Wjuk”. De interviewster werd aan het eind verrast met een spontaan “oant moarn” van de hele groep. Dat de uitzending was bekeken ondervonden sommige deelnemers de volgende dag tijdens de excursie in een plaats 20 km verderop: “Das sind die leute von der Bohnenschnaps“. Tijdens het feest waarmee het vrijdagprogramma werd afgesloten toonden burgemeester Hans Boekhoven en oud wethouder Lambertus Brandsma gezamenlijk ritmische kwaliteiten die tot dan toe voor alle reisgenoten en naar men moet aannemen, voor de meeste inwoners van Nijefurd verborgen waren.

Er ontstonden hartelijke betrekkingen met de Ummendorfers. Na het feest voor de genodigden op vrijdag waren ze zodanig warm dat de Friezen als enige buitenlandse delegatie ook voor het feest voor de inwoners op zaterdag werden uitgenodigd. Bij het binnenkomen van de tent ging er een gejuich op. Met een in het Duits gesteld lied werden de Ummendorfers bedankt voor hun gastvrijheid, als tegenprestatie werd het aan het eind van de avond geplande vuurwerk vervroegd zodat ook de Koudumers dat nog konden zien.

Voor een drietal al wat op leeftijd zijnde Beantsjes kreeg de avond door het vuurwerk een verrassende wending, zij gleden als gevolg van de duisternis gedrieën gearmd in een stinkende moddersloot, aan de intensiteit van de geur te oordelen echter, zou een krachtiger benaming voor deze sloot hier beter op zijn plaats zijn. Na een douche in het sportcomplex stapten ze onder grote hilariteit gekleed in de kleuren van de plaatselijke club in de bus naar het hotel.