In Geen categorie

De wekelijkse column van Wim Beekman, gepubliceerd in de Leeuwarder Courant van 15 juli

Vergeet het geluk

De ochtend is nog vroeg als ik met wandelwagen en logeerhond een rondje loop langs de rand van ons dorp. De vogels zingen, de hond scharrelt langs de bosjes, onze jongste kleindochter lacht naar me, en valt in slaap. Ik voel me zomaar een gelukkig mens.

Dat valt niet mee, begrijp ik, jezelf gelukkig voelen. Tenminste dat lees ik in de Volkskrant. ‘Vergeet het geluk’, staat boven het artikel waarin het boek van Emily Esfahani Smith ‘De kracht van betekenis’ wordt besproken.

Esfahani is 29 jaar jong, en zegt wijze dingen. Ze legt de vinger bij “onze cultuur van blijheid en genieten – die maakt de westerse mens eerder treurig en eenzaam dan gelukkig. Het kenmerk van geluk is dat het komt en gaat. Je kunt het niet afdwingen. Afdwingen werkt zelfs averechts, blijkt uit onderzoek.

Gedragswetenschappers lieten mensen naar klassieke muziek luisteren met de opdracht zich zo gelukkig mogelijk te voelen. Zij voelden zich na afloop veel onprettiger dan proefpersonen die gewoon mochten luisteren.

Uit andere studies blijkt dat mensen die het ontzettend belangrijk vinden om gelukkig te zijn, zich juist treuriger en eenzamer voelen dan mensen voor wie geluk geen topprioriteit is. Ik zeg niet dat geluk nastreven slecht is, maar het leidt ons af van zaken die ons meer voldoening en bevrediging geven.

Mensen die geluk nastreven, zijn eigenlijk op zoek naar betekenis. Ze willen zich verbonden voelen met anderen, een doel hebben in het leven, iets bijdragen aan de gemeenschap, zin ervaren. Geluk is daarvan een bijproduct.”

Ik begin te begrijpen waarom ik mij op deze zonnige morgen zomaar even blij voel. Ik zorg voor mijn kleinkind; en ik help onze dochter door eventjes op te passen; ik sla twee vliegen in één klap, en geef op een prettige manier even daadwerkelijke betekenis aan mijn leven.

Teruglopend naar huis tref ik een dorpsgenoot die in het zonnetje zijn stoep staat te vegen. Als collega-grootvaders raken we aan de praat. Over onze kinderen en kleinkinderen, en over onze rol in het leven.

“In mijn werk bij de bank vond ik mijn contacten met de mensen thuis het mooiste”, vertelt hij. “Gewoon aan de keukentafel. Ze vertrouwden je – hun hele hebben en houden vertrouwden ze je toe – en mijn adviezen waren voor hen belangrijk. Omgaan met cijfers was mijn vak, maar van omgaan met mensen werd ik gelukkig.”

Esfahani vertelt dat ze bij een lezing in Amsterdam aan een zaal vol toehoorders de mensen vroeg een hand op te steken als ze een doel hadden in hun leven. Er gingen hooguit vijf handen in de lucht.

“Mensen denken bij leven altijd aan een doel met een hoofdletter D. Maar voor velen is een bescheidener doel genoeg: een goede moeder en goede dochter zijn, vrijwilligerswerk doen, vrienden helpen die in de penarie zitten.”

Vind betekenis in je leven. Daar ligt je geluk.